Strona główna > Ciekawostki > Rodzaje kawy o których nie mieliście pojęcia!
Rodzaje kawy o których nie mieliście pojęcia!
4.8 (96%) 5 ocen

Każdy miłośnik kawy z pewnością wie, że roślina ta jest gatunkiem niezwykle zróżnicowanym. W zależności od miejsca i regionu jaki porasta kawowiec jego owoce cechuje się różnymi walorami smakowymi, wyglądem, aromatem, a także charakterystycznymi nutami zapachowymi. Botanicy od lat badają krzew kawowca pod kątem jego zróżnicowania i na dzień dzisiejszy wyróżnić można kilkadziesiąt różnych gatunków tej rośliny!

 

Kawa typu liberika – co to takiego?

Sympatycy kawy oraz osoby, które choć trochę interesują się tą tematyką z pewnością potrafią wyróżnić dwa podstawowe gatunki kawy jakimi są arabica oraz robusta. Te dwa gatunku królują na światowym rynku handlu kawą. Istnieją jednak również inne, mniej popularne odmiany, które zasługują na charakterystykę i przedstawienie. Jednym z takich gatunków jest liberika czyli odmiana uprawiana w zachodniej Afryce na terenach Wybrzeża Kości Słoniowej oraz Liberii. Szerzej na temat pochodzenia kawy opowiadamy w tym artykule.

Uważana za białego kruka kawy liberika stanowi niecały 1% światowego rynku kawy. Bardzo rzadko spotykana i mało popularna kawa posiada jednak swoich zwolenników. Niestety, nie sposób nie zauważyć pewnych wad tej odmiany, z których to zapewne wynika jej stosunkowo mała popularność. Otóż liberika wykorzystywana jest najczęściej jako ekonomiczny substytut bardziej cenionych kaw – takich jak właśnie arabika i robusta. Pełni ona zatem często rolę wypełniacza aniżeli samodzielnie komponowanej kawy. Skąd właśnie takie przeznaczenie tej odmiany? Wszystko przez nikłe walory smakowe liberiki, która nie posiada odpowiedniego pełnego aromatu ani cenionego przez specjalistów bukietu zapachowego. Co gorsza, problematyczna jest również uprawa tego gatunku, która okazuje się być czasochłonna i trudna. Plantatorzy twierdzą, że owoce krzewu liberiki obradzają bardzo nieregularnie i są uprawiane na niewielkim obszarze.

 

Kawowiec odmiany liberika – czym się charakteryzuje?

Sam kawowiec odmiany liberika charakteryzuje się silną i mocną łodygą oraz wielkimi, skórzastymi liśćmi. Równie wielkich rozmiarów są owoce, które są prawie dwukrotnie większe od popularnej odmiany arabika. Ziarna kawy są twarde, zwarte i delikatnie spłaszczone. Metody zbioru tej odmiany nie różnią się szczególnie od tych jakimi są zbierane owoce arabiki czy robusty. Zwykle zbiera się je ręcznie jednak problematyczny jest wspomniany wyżej nieregularny czas dojrzewania owoców. Przez to podczas zbiorów pracownicy muszą bardzo uważać by zrywać tylko owoce w pełni dojrzałe. Proces zbiorów musi być zatem wielokrotnie powtarzany na tych samych krzewach. Jeśli chodzi o proces obróbki jaki przechodzą te ziarna to plantacje uprawiające liberikę, co do zasady stosują obróbkę na sucho. Oznacza to, że ziarna rozsypywane są cienką warstewką na specjalnych matach i suszone na słońcu. Stosuje się niekiedy również obróbkę na mokro (więcej informacji na ten temat znajdziecie Państwo w artykule poświęconym metodom obróbki: („Jak uprawiana jest kawa – metody zbioru i obróbki ziaren”). Co do zasady stosuje się jednak metodę suchą, a następnie złuszcza się charakterystyczną, pergaminową otoczkę z powierzchni ziaren.

 

Prażenie kawy

Po wstępnym przygotowaniu ziaren, zieloną liberikę praży się jednym z dwóch sposobów. Pierwszy z nich polega na szybkim, intensywnym podgrzaniu ziaren i natychmiastowym schłodzeniu ich, tak aby maksymalnie wydobyć znikomą i tak głębie znajdującą się w kawie. Drugim sposobem natomiast jest klasyczne, dwudziestominutowe prażenie ze stopniowo zwiększaną temperaturą. Producenci niejednokrotnie zwiększają czas prażenia ziaren aby zwiększyć intensywność aromatu ziaren tego gatunku. Jest to jednak ryzykowne podejście gdyż jak wiemy przedłużony czas wypalania zwiększa obecność caffeoli, czyli olejków znajdujących się we wnętrzu ziarna. Gdy ulegnie on przegrzaniu bądź spaleniu kawa smakuje cierpko i kwaśno, co jest bardzo nieporządnym efektem. Co do zasady jednak liberika palona jest w stopniu mocnym, przez co cechuje się mniejszym działaniem pobudzającym, jednak zawiera w sobie charakterystyczny, dymny smak i nieco bardziej wyrazisty aromat.

 

Kawy: mielona, rozpuszczalna, liofilizowana

Jeżeli natkniemy się w sklepie na ziarna kawy liberiki (co jest mało prawdopodobne dlatego, że niewiele palarni oferuje ten rodzaj kawy) to najczęściej będzie ona w postaci kawy palonej, mielonej, rozpuszczalnej bądź liofilizowanej. Z racji swojego delikatnego, wręcz słabego smaku wykorzystywana jest ona najczęściej do przygotowywania lekkich napojów bądź cappuccino. Jak już wspomniano powyżej, stosowana jest ona również jako wypełniacz w droższych mieszankach kawy. Dzięki temu, czy chcemy tego, czy nie – kawa liberyjska niejednokrotnie znajduje się w naszych filiżankach, niejednokrotnie bez naszej wiedzy. Warto jednak mieć świadomość istnienia innej odmiany kawy poza powszechnie znanymi i rozpoznawalnymi dwoma gatunkami jakimi są arabika i robusta. Dzięki temu z pewnością bardziej świadomie przystąpimy do zakupów i łatwiej zorientujemy się w składzie mieszanek dostępnych na rynku. Co więcej, obecność kawy liberyka w drogiej mieszance czy kompozycji kaw najczęściej będzie wskazywać jej wykorzystanie jako właśnie ekonomiczne wypełnienie. Nie jest to cecha dyskwalifikująca taką mieszankę od zakupu, jednak warto abyśmy byli świadomi stosowania takich zabiegów przez producentów kawy oraz palarnie komponujące mieszanki. Dodatkowo warto wspomnieć, że opisane w niniejszym artykule gatunki kawy są tylko najogólniejszym podziałem jeśli chodzi o kawy. Spośród każdego z gatunków wyróżnić można dodatkowo wiele szczepów, pododmian oraz typów – charakterystycznych dla danego obszaru, regionu oraz plantacji. Zachęcamy zatem do lektury dalszych artykułów (na przykład: “Jak uprawiana jest kawa”), jeżeli chcą poznać Państwo więcej informacji na temat różnorodności, jaką charakteryzuje się kawa!